1800
– Ο Ιταλός φυσικός Αλεσσάντρο Τζουζέππε Βόλτα (Alessandro Giuseppe Volta, 1745-1827) δημιουργεί την πρώτη συσκευή παραγωγής συνεχούς ηλεκτρικού ρεύματος (μπαταρία).
– Ο Άγγλος χημικός Ουίλαμ Νίκολσον (William Nicholson, 1753-1815) πραγματοποιεί με μια συσκευή παρόμοια του Βόλτα την διάσπαση του νερού με ηλεκτρόλυση.
– Ανακαλύπτεται η υπέρυθρη αχτινοβολία από τον Ουίλιαμ Χέρσελ (William Herschel, 1738-1822).
– Επινοείται ο φωτισμός με φωταέριο από τον Ουίλιαμ Μάρντοκ (William Murdock, 1754-1839).
1801
– Ο Άγγλος εφευρέτης Ζοζέφ-Μαρί Ζακάρ (Joseph-Marie Jacquard, 1752-1834) κατασκευάζει ένα αργαλειό που αργότερα θα ονομαστεί «αργαλειός Ζακάρ». Επινοεί τις διάτρητες κάρτες με διαφορετικά σχήματα που οδηγούν τις βελόνες να κινούνται με τέτοιο τρόπο ώστε να παράγουν το επιθυμητό σχέδιο.
– Ανακαλύπτεται ο πρώτος αστεροειδής, η Δήμητρα, από τον Ιταλό αστρονόμο Τζουζέππε Πιάτσι (Giuseppe Piazzi, 1746-1826).
– Ταξινομούνται τα ασπόνδυλα και τίθενται τα θεμέλια της ζωολογίας των ασπονδύλων, από τον Γάλλο φυσιοδίφη Ζαν-Μπατίστ ντε Λαμάρκ (Jean-Baptiste de Lamarck, 1744-1829).
-Ανακαλύπτεται η υπεριώδης ακτινοβολία, από τον Γερμανό φυσικό Γιόχαν Βίλχελμ Ρίττερ ( Johann Wilhelm Ritter, 1776-1810).
– Αποδεικνύεται η ύπαρξη φωτεινών κυμάτων από τον Άγγλο φυσικό Τόμας Γιάνγκ (Thomas Young, 1773-1829).
1803
– Ορίζεται η έννοια του ατομικού βάρους από τον Άγγλο χημικό Ρόμπερτ Ντάλτον (John Dalton, 1766-1844).
– Ο Βρετανός εφευρέτης Ρίτσαρντ Τρέβιθικ (Richard Trevithick, 1771-1833) κατασκευάζει την πρώτη ατμήλατη άμαξα, την ατμάμαξα που κινείται πάνω σε σιδηροτροχιές.
1804
– Πραγματοποιείται το πρώτο σιδηροδρομικό δρομολόγιο τις ατμομηχανής του Τρέβιθικ που σέρνει πέντε βαγόνια με δέκα τόνους σίδηρο και 70 επιβάτες, δηλαδή περίπου 25 τόνους φορτίο, με ταχύτητα σχεδόν 4 χιλιομέτρων την ώρα Το δρομολόγιο καλύπτει απόσταση 9.75 μιλίων (15.69 χιλιομέτρων) από το σιδηρουργείο του Samuel Homfray «Penydarren Ironworks», που βρίσκεται στην συνοικία Penydarren της πόλης Merthyr Tydfil της Νότιας Ουαλίας, μέχρι το χωριό Abercynon. Την απόσταση την διανύει σε 4 ώρες και πέντε λεπτά.
– Για πρώτη φορά χρησιμοποιούνται αερόστατα στην επιστημονική έρευνα από τους Γάλλους φυσικούς Ζαν-Μπατίστ Μπιο (Jean Baptiste Biot, 1774-1862) και Ζοζέφ Γκαι-Λυσσάκ (Joseph Louis Gay-Lussac, 1778-1850).
1805
– Ανακαλύπτεται η μορφίνη από τον Γερμανό χημικό Φρήντριχ Βίλχελμ Άνταμ Φέρντιναντ Ζέρτυρνερ (Friedrich Wilhelm Adam Sertürner, 1783-1841).
1807
– Ο Αμερικανός μηχανικός και εφευρέτης Ρόμπερτ Φούλτον (Robert Fulton, 1765-1815) ναυπηγεί το ατμόπλοιο «Κλέρμον». Το πλοίο είχε διαστάσεις 50 και 8 μ., εκτόπισμα 150 τόνων και κινητήρια δύναμη 18 ίππων, ενώ έκανε το παρθενικό του ταξίδι στον ποταμό Χάτσον στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής. Σε αντίθεση με τον Αμερικανό εφευρέτη Τζων Φιτς (John Fitch, 1743-1798) που κατασκεύασε το πρώτο ατμόπλοιο, το 1787 (βλ. Ανακαλύψεις στον τομέα της επιστήμης και της τεχνολογίας κατά τον XVIII αιώνα), ο Φούλτον γνωρίζει εμπορική επιτυχία και σε σύντομο χρονικό διάστημα θέτει σε λειτουργία ένα ολόκληρο στόλο ατμοπλοιων.Για αυτό τον λόγω θεωρείται πατέρας της ατμοκίνητης ναυτιλίας.
1809
– Ο Γάλλος φυσιοδίφης Ζαν-Μπατίστ ντε Λαμάρκ στο βιβλίο του «Ζωολογική Φιλοσοφία» προτείνει την πρώτη θεωρία που εξηγεί την εξέλιξη των ζωικών ειδών, υποθέτοντας την σταδιακή μεταμόρφωση των ειδών στην πορεία του χρόνου και σε συνάρτηση με την προσαρμογή των ζώων στο περιβάλλον τους.
– Με τις δημοσιεύσεις του Βρετανού μηχανικού Τζωρτζ Κέιλυ (George Cayley, 1773-1857), τίθενται τα θεμέλια της επιστήμης της αεροδυναμικής.
1811
– Ανακαλύπτεται το ιώδιο, από τον Γάλλο χημικό Μπερνάρ Κουρτουά (Bernard Courtois, 1777-1838).
1812
– Τίθενται τα θεμέλια της επιστήμης της παλαιοντολογίας από τον Γάλλο ανατόμο Ζωρζ Κυβιέ (Georges Cuvier, 1769-1832), με την δημοσίευση του βιβλίου του «Έρευνες επί των απολιθωμένων υπολειμμάτων τετραπόδων».
1813
– Ο Σουηδός χημικός Γιενς Γιάκομπ Μπερζέλιους (Jöns Jacob Berzelius, 1779-1848) εισάγει το σύστημα χημικών συμβόλων.
1814
– Ανακαλύπτονται οι φασματικές γραμμές από τον Γερμανό φυσικό (Joseph von Fraunhofer, 1787-1826).
1815
– Στους δρόμους γύρω από το Μπρίστολ τίθεται σε εφαρμογή μια νέα τεχνική στην κατασκευή των δρόμων που ονομάζεται μακκαντάμ από το όνομα του Βρετανού μηχανικού και επιχειρηματία Τζων Λάουντ Μακ Άνταμ (John Loudon MacAdam, 1756-1836). Σύμφωνα με αυτή την τεχνική οι δρόμοι πρέπει να είναι υπερυψωμένοι ώστε να απομακρύνονται εύκολα τα νερά, η επιφάνεια τους πρέπει να καλύπτεται με μεγάλες πέτρες, μετά με μικρότερες και κατόπιν με σκύρα (λεπτό χαλίκι) ή σκωριόλιθο.
1816
– Ο Γάλλος γιατρός Ρενέ-Τεοφίλ-Υασέντ Λαεννέκ (Rene-Theophile-Hyacinthe Laënnec 1781-1826), εφευρίσκει το στηθοσκόπιο.
1817
– Δυο Γάλλοι χημικοί ο Πιέρ-Ζόζεφ Πελλετιέ (Pierre-Joseph Pelletier, 1788-1842) και ο Ζόζεφ-Μπιενεμαί Καβαντού (Joseph Bienaimé Caventou, 1795-1877) ανακαλύπτουν την χλωροφύλλη.
1819
– Ο Τζέθροου Γουντ (Jethro Wood, 1774-1834) κατασκευάζει άροτρο από χυτοσίδηρο τριών κομματιών με τυποποιημένα κοινά ανταλλακτικά.
1820
– Ο Δανός φυσικός Χανς Κρίστιαν Έρνεστ (Hans Christian Ørsted, 1777-1851), οι Γάλλοι φυσικοί Αντρέ-Μαρί Αμπέρ (André-Marie Ampère, 1775-1836), και ο Φρανσουα Αραγκό (François Arago, 1786-1853) και ο Γερμανός φυσικός Γιόχαν Ζάλομο Κρίστοφ Σβάιγκερ (Johann Salomo Christoph Schweigger, 1779-1857) θέτουν τις βάσεις της θεωρίας του ηλεκτρομαγνητισμού.
1821
– Ο Άγγλος φυσικός Μάικλ Φάραντεϋ (Michael Faraday, 1791-1867) αποδεικνύει για πρώτη φορά ότι οι ηλεκτρικές δυνάμεις μπορούν να προκαλέσουν κίνηση.
– Ο εσθονικής καταγωγής Γερμανός φυσικός Τόμας Γιόχαν Ζέεμπεκ (Thomas Johann Seebeck, 1770-1831) παρατηρεί ότι εάν δύο διαφορετικά μέταλλα ενωθούν σε δύο σημεία και τα σημεία αυτά διατηρηθούν σε διαφορετικές θερμοκρασίες, το κύκλωμα που σχηματίζουν διαρρέετε συνεχώς από ρεύμα. Αυτό είναι το φαινόμενο Ζέεμπεκ και αποτελεί ένα από τα κύρια θερμοηλεκτρικά φαινόμενα. 1822
– Αποκρυπτογραφούνται τα ιερογλυφικά από τον Γάλλο γλωσσολόγο Ζαν-Φρανσουά Σαμπολλιόν (Jean-François Champollion, 1790-1832). Ο Σαμπολλιόν θεωρείται ο θεμελιωτής της Αιγυπτιολογίας.
1823
– Ο Μάικλ Φάραντεϋ είναι ο πρώτος που εφαρμόζει ψύξη και πίεση σε μια συστηματική προσπάθεια να υγροποιήσει αρχικά το χλώριο και έπειτα και άλλα αέρια.
– Εφευρίσκεται ο ηλεκτρομαγνήτης από τον Άγγλο φυσικό Ουίλιαμ Στάρτζεον (William Sturgeon, 1783-1850).
1824
– Ο Γάλλος φυσικός Νικολά Λεονάρ-Σαντί Καρνό (Nicolas Léonard Sadi Carnot, 1796-1832) σε ένα υπόμνημα του με τίτλο «Σκέψεις για την κινητήρια δύναμη της φωτιάς» διατυπώνει μια από της βασικές αρχές της θερμοδυναμικής (βλ. και 1821 – Ζέεμπεκ), σύμφωνα με την οποία ο μετασχηματισμός της θερμότητας σε μηχανική ενέργεια απαιτεί τη χρήση δύο τουλάχιστον θερμικών πηγών με διαφορετικές θερμοκρασίες. Ο Καρνό είναι ο πρώτος που μελετά με ποιο τρόπο η θερμότητα μετατρέπεται σε έργο και το έργο σε θερμότητα. Για αυτό θεωρείται ο θεμελιωτής της θερμοδυναμικής.
1825
– Η ατμάμαξα του Άγγλου εφευρέτη Τζώρτζ Στήβενσον (George Stephenson, 1781-1848), εγκαινιάζει την πρώτη εμπορική σιδηροδρομική γραμμή μεταξύ Στόκτον και Ντάρλινγκτον, για την μεταφορά φορτίων και περιστασιακά, επιβατών με την ατμάμαξα του, την «Locomotion».
1826
– Διατυπώνοντας το αξίωμα, σε αντίθεση με τον Ευκλείδη, ότι μπορούμε να φέρουμε από ένα σημείο πολλές παραλλήλους σε μια ευθεία, ο Ρώσος μαθηματικός Νικολάι Ιβάνοβιτς Λομπατσέφσκι (1792-1856) δημιουργεί την πρώτη μη ευκλείδεια γεωμετρία, την λεγόμενη «υπερβολική».
– Ο Σκώτος Πάτρικ Μπελ (Patrick Bell, 1799-1869) επινοεί μια θεριστική μηχανή με εμπορικές δυνατότητες.
1827
– Ο Γερμανός φυσικός Γκέοργκ Ζίμον Ωμ (Georg Simon Ohm, 1789-1854), αποδεικνύει την αναλογική σχέση που υπάρχει μεταξύ της τάσης και της έντασης του ρεύματος σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα.
– Κατασκευάζεται ο πρώτος στρόβιλος (turbine) από τον Γάλλο μηχανικό Μπενουά Φουρνερό (Benoît Fourneyron, 1802-1867).
– Εφευρίσκεται η προωστική έλικα από τον Βρετανό μηχανικό Ρόμπερτ Γουίλσον (Robert Wilson, 1803-1882).
– Ο Άγγλος χημικός Ουίλιαμ Πράουτ (William Prout, 1785-1850) ταξινομεί τα τρόφιμα σε υδατάνθρακες, λίπη και πρωτεΐνες.
– Ο Στήβενσον (βλ. 1825) παρουσιάζει τον διάδοχο της «Locomotion» που επονόμασε «Rocket». Η ατμάμαξα αυτή κερδίζει το διαγωνισμό έλξης σιδηροδρομικών συρμών που είναι γνωστός ως «Rainhill Trials» (για την ακρίβεια ήταν η μόνη που ολοκληρώνει τις δοκιμασίες του διαγωνισμού) επιτυγχάνοντας μέσο όρο ταχύτητας 19 km/h, ανώτατη ταχύτητα 48 km/h, όλα αυτά ρυμουλκώντας συρμό βάρους 13 τόνων.
1829
– Στις Ηνωμένες Πολιτείες, στη Βαλτιμόρη, γίνεται η πρώτη προσπάθεια υιοθέτησης ατμάμαξας για την έλξη συρμών. Την κατασκευή της έφερε σε πέρας ο Πίτερ Κούπερ (Peter Cooper, 1791-1883) και την ονόμασε «Tom Thumb». Η ατμάμαξα αυτή διανύει μια απόσταση 13 μιλίων σε λιγότερο από μια ώρα, στις σιδηροτροχιές της εταιρείας «Baltimore & Ohio Railroad» (κάποια τμήματα της διαδρομής γίνονται σε δρόμο), έλκοντας ένα βαγόνι με 36 επιβάτες συνολικού βάρους 13 τόνων.
1830
– Ο Βρετανός οπτικός Τζόζεφ Τζάκσον Λίστερ (Joseph Jackson Lister, 1786-1869) εφευρίσκει το αχρωματικό μικροσκόπιο και έτσι γίνεται δυνατή η συστηματική μελέτη των βακτηρίων.
– Ο Γάλλος μαθηματικός Εβαρίστ Γκαλουά (Évariste Galois, 1811-1832) επινοεί τη θεωρία των ομάδων στα μαθηματικά.
1831
– Ο Μάικλ Φάραντεϋ εφευρίσκει την ηλεκτρογεννήτρια και ο Αμερικανός φυσικός Τζόζεφ Χένρυ (Joseph Henry, 1797-1878) τον πρώτο ηλεκτροκινητήρα. Ο Φάραντεϋ και ο Χένρυ, με τις ανακαλύψεις τους εισήγαγαν την εποχή του ηλεκτρισμού.
– Ο Γάλλος χημικός Σαρλ Σωριά (Charles Sauria, 1812-1895) εφευρίσκει τα σπίρτα.
– Αναγνωρίζεται ο πυρήνας του κυττάρου από τον Βρετανό βοτανολόγο Ρόμπερτ Μπράουν (Robert Brown, 1773-1858).
– Ο Αμερικανός Ουίλιαμ Μάνινγκ (William Manning), κατασκευάζει την χορτοκοπτική μηχανή.
1832
– O Μάικλ Φάραντεϋ παρουσιάζει τους νόμους της ηλεκτρόλυσης, που ονομάζονται και νόμοι Φάραντεϋ.
1834
– Ο Αμερικανός εφευρέτης Σάιρους Χωλ Μακ Κόρμικ (Cyrus Hall McCormick, 1809-1884) κατασκευάζει θεριστική μηχανή με λεπίδα, τον λεγόμενο θεριστή Μακκόρμικ.
1835
– Ο Αμερικανός εφευρέτης Σάμιουελ Κολτ (Samuel Colt, 1814-1862) κατασκευάζει το πρώτο όπλο χειρός που μπορεί να πυροβολήσει πάνω από μια φορά χωρίς να είναι αναγκαίο να ξαναγεμισθεί. Το επονομαζόμενο revolver (περίστροφο) έχει έναν μεταλλικό κύλινδρο (μύλος) με υποδοχές για 6 σφαίρες (εξάσφαιρο), ο οποίος περιστρέφεται κατά μία θέση κάθε φορά που σηκώνεται ο «κόκορας».
1837
– Ο Αμερικανός, Τζον Ντήερ (1804-1884), κατασκευάζει το πρώτο χαλύβδινο άροτρο, δίνοντας σημαντική ώθηση στη γεωργία.
1838
– Ο Αμερικανός ζωγράφος Σάμιουελ Φίνλυ Μπρηζ Μορς (Samuel Finley Breese Morse, 1791-1872) δημιουργεί ένα σύστημα στο οποίο τα γράμματα του αλφαβήτου αποδίδονται ως συνδυασμοί από σύντομους και παρατεταμένους ηλεκτρικούς παλμούς (τελείες και παύλες). Το σύστημα αυτό ονομάζεται κώδικας ή αλφάβητο Μορς.
– Στηριζόμενοι στις παρατηρήσεις τους με το μικροσκόπιο, ο Γερμανός βοτανολόγος Μάττιας Γιάκομπ Σλάιντεν (Matthias Jacob Schleiden, 1804-1881) και ο επίσης Γερμανός φυσιολόγος Τέοντορ Αμπρόζε Χούμπερτ Σβαν (Theodor Ambrose Hubert Schwann, 1810-1882), θέτουν τις βάσεις της κυτταρικής θεωρίας, σύμφωνα με την οποία το κύτταρο είναι η στοιχειώδης μονάδα όλων των ζωντανών οργανισμών (ζώων και φυτών).
1839
– Εφευρίσκεται η φωτογραφία από τον Γάλλο ζωγράφο Λουί-Ζακ-Μαντέ Νταγκέρ (Louis-Jacques-Mandé Daguerre, 1787-1851).
– Ο Αμερικανός χημικός Τζών Ουίλιαμ Ντρέπερ (John William Draper, 1811-1882) είναι ο πρώτος που φωτογραφίζει την Σελήνη και το ηλιακό φάσμα εγκαινιάζοντας μια μέθοδο που επιτρέπει στους αστρονόμους να αποτυπώνουν μια εικόνα και να την έχουν συνεχώς στην διάθεση τους για μελέτη.
– Ανακαλύπτεται η Ανταρκτική από τον Αμερικανό εξερευνητή Τσαρλς Γουίλκς (Charles Wilkes, 1798-1877).
– Ο Βρετανός σιδηρουργός Κέρκπατρικ Μακμίλλαν (Kirkpatrick Macmillan, 1812-1878) κατασκευάζει το πρώτο ποδήλατο.
– Ο Αμερικανός εφευρέτης Τσάρλς Γκουντγήαρ (Charles Goodyear, 1800-1860) παράγει το λεγόμενο βουλκανισμένο καουτσούκ και με αυτό τον τρόπο εγκαινιάζει την εποχή της βιομηχανικής παραγωγής και χρήσης του ελαστικού.
1841
– Εφευρίσκεται το αρνητικό της φωτογραφίας από τον Άγγλο εφευρέτη Ουίλιαμ Χένρι Φοξ Τάλμποτ (William Henry Fox Talbot, 1800-1877).
– Ο Γερμανός εφευρέτης Γιόχαν Νικολάους φον Ντρέυζε (Johann Nikolaus von Dreyse, 1787-1867) επινοεί και κατασκευάζει το όπλο με επικρουστήρα.
– Μετά από πρόταση του Βρετανού εφευρέτη Τζόζεφ Χουίτγουορθ (Joseph Whitworth, 1803-1887), η οποία υιοθετείται, καθιερώνεται η τυποποίηση των σπειρωμάτων στις βίδες.
1842
– Παρασκευάζονται τα πρώτα χημικά λιπάσματα από τον γεωπόνο Τζών Μπέννετ Λωζ (John Bennet Lawes, 1814-1900).
– Ο Αυστριακός φυσικός Κρίστιαν Γιόχαν Ντόπλερ (Christian Johann Doppler, 1803-1853) ανακαλύπτει ότι η παρατηρούμενη συχνότητα των ηχητικών κυμάτων επηρεάζεται από την σχετική κίνηση της πηγής παραγωγής τους ως προς ένα παρατηρητή. Αυτή η ανακάλυψη ονομάζεται φαινόμενο Ντοπλερ.
1843
– Ο Γερμανός ερασιτέχνης αστρονόμος, Σάμουελ Χάινριχ Σβάμπε (Samuel Heinrich Schwabe, 1789-1875) ανακαλύπτει τον κύκλο των ηλιακών κηλίδων. Αυτή η ανακάλυψη αποτελεί την απαρχή της ηλιακής φυσικής.
– Καθελκύεται το πρώτο υπερωκεάνιο το Great Britain («Μεγάλη Βρετανία»), μήκους 98 περίπου μέτρων, με σιδερένιο κύτος και έλικα, αυτοκινούμενο με πλήρωμα 130 ατόμων. Σχεδιαστής του είναι ο Βρετανός ναυπηγός Άιζαμπαρντ Κίνγκτομ Μπρούνελ (Isambard Kingdom Brunel, 1806-1859).
– Ο Γερμανός ηλεκτρολόγος μηχανικός Έρνστ Βέρνερ φον Ζίμενς (Ernst Werner von Siemens, 1816-1892) κατασκευάζει έναν ηλεκτρικό τηλέγραφο με ακίδα – δείκτη.
1844
– Ο Μορς χρησιμοποιώντας ηλεκτρονόμους (ρελέ) συνδέει με καλώδια την απόσταση Βαλτιμόρη – Ουάσινγκτον και στέλνει το πρώτο σήμα Μορς με τηλέγραφο σε μακρινή απόσταση.
1846
– Εφευρίσκεται η ραπτομηχανή από τον Αμερικανό Ιλάιας Χάου (Elias Howe, 1819-1867).
1847
– Διατυπώνεται η αρχή της διατήρησης της ενέργειας από τον Γερμανό φυσικό Χέρμαν Λούτβιχ Φέρντιναντ φον Χέλμχολτς (Hermann Ludwig Ferdinand von Helmholtz, 1821-1894), γνωστός και ως ο πρώτος νόμος της θερμοδυναμικής.
– Ο Άγγλος μαθηματικός Τζώρτζ Μπουλ (George Boole, 1815-1864), δημοσιεύει το έργο του «Μαθηματική ανάλυση της λογικής» δημιουργώντας έτσι την λεγόμενη άλγεβρα του Μπουλ ή συμβολική λογική.
– Ο Ιταλός χημικός Ασκάνιο Σομπρέρο (Ascanio Sobrero 1812-1888) παράγει την νιτρογλυκερίνη.
1850
– Διατυπώνεται ο δεύτερος νόμος της θερμοδυναμικής από τον Γερμανό φυσικό Ρούντολφ Γιούλιους Εμάνουελ Κλαούζιους (Roudolf Julius Emanuel Clasius, 1822-1888), σύμφωνα με τον οποίο το σύνολο της εντροπίας στο Σύμπαν αυξάνεται συνεχώς και κάποια μέρα θα φθάσει μια ανωτάτη τιμή, οπότε η ποσότητα της χρήσιμης ενέργειας θα μειωθεί στο μηδέν και θα επικρατήσει ολοκληρωτική αταξία.
1851
– Αποδεικνύεται η περιστροφή της Γης από τον Γάλλο φυσικό Ζαν-Μπερνάρ-Λεόν Φουκώ (Jean Bernard Léon Foucault, 1819-1868).
1852
– Εφευρίσκεται ο μηχανικός ανελκυστήρας από τον Αμερικανό εφευρέτη Ελίσα Γκρέιβς Ότις (Elisha Graves Otis, 1811-1861).
1853
– Επιτυγχάνεται η πρώτη πτήση ανεμοπτέρου που σχεδίασε και κατασκεύασε ο Άγγλος μηχανικός Τζώρτζ Κέιλυ (George Cayley, 1773-1857).
– Παράγεται κηροζίνη για χρήση σε λάμπες, από τον Βρετανό φυσικό Έιμπραχαμ Γκέσνερ (Abraham Gesner, 1797-1864).
– Εφευρίσκεται ο σεισμογράφος από τον Ιταλό φυσικό Λουίτζι Παλμιέρι (Luigi Palmieri, 1807-1896).
1856
– Εφευρίσκεται η υψικάμινος από τον Βρετανό μεταλλουργό Χένρι Μπέσσεμερ (Henry Bessemer, 1813-1898).
– Στην κοιλάδα Νεάντερταλ της Γερμανίας ανακαλύπτονται απολιθωμένα ανθρώπινα οστά και ένα κρανίο διαφορετικό από το κρανίο του συγχρόνου ανθρώπου. Του δίνεται το όνομα άνθρωπος του Νεάντερταλ.
– Αναπτύσσεται η τεχνική της παστερίωσης που ονομάζεται έτσι από το όνομα του Γάλλου χημικού Λουί Παστέρ (Louis Pasteur, 1822-1895) που την πρότεινε.
1858
– Δημοσιεύεται το έργο «Η προέλευση των ειδών» του Βρετανού βιολόγου Κάρολου Δαρβίνου (Charles Robert Darwin, 1809-1882).
– Σχεδιάζεται το πρώτο επιτυχημένο ψυγείο από τον Γάλλο εφευρέτη Φερντινάτν Καρρέ (Ferdinand Carré, 1824-1900).
1859
– Πραγματοποιείται η πρώτη γεώτρηση για άντληση πετρέλαιου από τον Αμερικανό τεχνικό Έντουιν Λωρεντάιν Ντρέικ (Edwin Laurentine Drake, 1819-1880) κοντά στο Τίτουσβιλ (Titusville) της Πενσυλβανίας.
– Εφευρίσκεται ο συσσωρευτής από τον Γάλλο φυσικό Γκαστόν Πλαντέ (Gaston Planté,1834-1889).
1860
– Σχεδιάζεται και κατασκευάζεται η μηχανή εσωτερικής καύσης (μονοκυλινδρική μηχανή ανθρακαερίου) από τον Γάλλο εφευρέτη βαλονικής καταγωγής, Ζαν-Ζοζέφ-Ετιέν Λενουάρ (Jean Joseph Étienne Lenoir, 1822-1900).
1862
– Δημοσιεύεται η μικροβιακή θεωρία των ασθενειών από τον Παστέρ.
– Εφευρίσκεται το πολυβόλο από τον Αμερικανό εφευρέτη Ρίτσαρντ Τζόρταν Γκάτλινγκ (Richard Jordan Gatling, 1818-1903).
1863
– O Λενουάρ (βλ. 1860) τοποθετεί την μηχανή εσωτερικής καύσης σε ένα μικρό όχημα και πραγματοποιεί το πρώτο στον κόσμο ταξίδι με αυτοκίνητο καλύπτοντας κυκλική διαδρομή 19,3 χλμ. με μέση ταχύτητα 6,4 χλμ/ώρα και ισχύ μόλις 0,5 ίππους.
– Το Λονδίνο αποκτά υπόγειο σιδηρόδρομο.
1865
– Τίθενται τα θεμέλια της επιστήμης της γενετικής από τον Αυστριακό βοτανολόγο και αυγουστιανό μοναχό Γκρέγκορ Γιόχαν Μέντελ (Gregor Johann Mendel, 1822-1884).
1866
– Εφευρίσκεται η δυναμίτιδα από τον Σουηδό εφευρέτη Άλφρεντ Μπέρναρντ Νόμπελ (Alfred Bernhard Nobel, 1833-1896).
1867
– Ο Αμερικανός εφευρέτης Κρίστοφερ Λάθαμ Σόουλς (Christopher Latham Sholes, 1819-1890), λαμβάνει δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για μια «μηχανή τυπογραφης» (type-writing machine), που έμοιαζε σε αρκετά σημεία με τις σημερινές γραφομηχανές.
– Διατυπώνεται ο νόμος δράσεως των μαζών από τους Νορβηγούς χημικούς Κάτο Μαξιμίλιαν Γκούλντεμπεργκ (Cato Maximilian Guldberg, 1836-1902) και Πέτερ Βάαγκε (Peter Waage, 1833-1900).
1869
– Συντάσσεται το περιοδικό σύστημα των χημικών στοιχείων από τον Ρώσο χημικό Ντμίτρι Ιβάνοβιτς Μεντελέγιεφ (Dmitry Ivanovich Mendeleyev, 1834-1907).
– Εφευρίσκεται ο τηλέγραφος χρηματιστηρίου από τον Αμερικανό τηλεγραφητή Τόμας Άλβα Έντισον (Thomas Alva Edison, 1847-1931).
1871
– Ο Δαρβίνος εκδίδει το βιβλίο «Η καταγωγή του ανθρώπου», στο οποίο εφαρμόζει τις αρχές της εξελικτικής θεωρίας (βλ. 1858) και στον άνθρωπο.
1872
– Τίθενται τα θεμέλια της βακτηριολογίας από τον Γερμανό βοτανολόγο Φέρντιναντ Γιούλιους Κον (Ferdinand Julius Cohn, 1828-1898).
– Ο Γερμανός ψυχολόγος Βίλχελμ Βουντ (Wilhelm Wundt, 1832-1920) θέτει τα θεμέλια της επιστήμης της πειραματικής ψυχολογίας.
1873
– Ορίζονται οι υπερβατικοί αριθμοί από τον Γάλλο μαθηματικό Σαρλ Ερμίτ (Charles Hermite, 1822-1901).
1876
– Κατοχυρώνεται με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας η εφεύρεση του τηλεφώνου στο Αμερικανό εφευρέτη Αλεξάντερ Γκρέιμ Μπελ (Alexander Graham Bell, 1847-1922).
– Ο Γερμανός μηχανικός Νικολάους Άουγκουστ Όττο (Nicolaus August Ottο, 1832-1891) εφευρίσκει τον τετράχρονο κινητήρα.
– Ο Αμερικανός φυσικός Τζσάια Γουίλλαρντ Γκιμπς (Josiah Willard Gibbs, 1839-1903) δημοσιεύει τις αρχές της χημικής θερμοδυναμικής.
1877
– Εφευρίσκεται ο φωνογράφος (γραμμόφωνο) από τον Έντισον.
1879
– Ο Έντισον εφευρίσκει τον ηλεκτρικό λαμπτήρα (πυράκτωσης). Κατοχυρώνει αμέσως την εφεύρεση του και την Πρωτοχρονιά, φωτίζει τον κεντρικό δρόμο του Μένλοου Παρκ. Η εποχή του ηλεκτρικού φωτός αρχίζει.
1880
– Κατασκευάζεται ο πρώτος σύγχρονος σεισμογράφος από τον Βρετανό γεωλόγο Τζών Μίλν (John Milne, 1850-1913).
– Ανακαλύπτονται τα αίτια της ελονοσίας από τον Γάλλο γιατρό Σαρλ-Λουί-Αλφόνς Λαβεράν (Charles-Louis-Alphonse Laveran, 1845-1922).
– Ανακαλύπτεται το πιεζοηλεκτρικό φαινόμενο από τον Γάλλο φυσικό Πιέρ Κιουρί (Pierre Curie, 1859-1906).
1881
– Απομονώνεται ο πνευμονιόκοκκος από τον Αμερικανό γιατρό Τζώρτζ Μίλλερ Στέρνμεργκ (Gerge Miller Sternberg, 1838-1915).
1882
– Ανακαλύπτετε το αίτιο της φυματίωσης από τον Γερμανό γιατρό Ρόμπερτ Κοχ (Robert Koch, 1843-1910).
1883
– Ο Κροάτης ηλεκτρολόγος μηχανικός Νικόλα Τέσλα (Nikola Tesla, 1856-1943) κατασκευάζει έναν επαγωγικό κινητήρα, ο οποίος μπορούσε να χρησιμοποιήσει εναλλασσόμενο ρεύμα και να παράγει έργο.
1884
– Κατασκευάζεται ο πρώτος επιτυχημένος ατμοστρόβιλος από τον Βρετανό μηχανικό Τσάρλς Πάρσονς (Charles Parsons, 1854-1931).
– Ο Αμερικανός εφευρέτης Λιούις Γουώτερμαν (Lewis Edson Waterrman, 1837-1901) επινοεί τον στιλογράφο (μια πένα με ειδική δεξαμενή η οποία γέμιζε με μελάνι).
1885
– Παρασκευάζεται το εμβόλιο κατά της λύσσας από τον Παστέρ.
– Ο Αμερικανός ηλεκτρολόγος μηχανικός Ουίλιαμ Στάνλυ (William Stanley, 1858-1916) εφευρίσκει το μετασχηματιστή.
– Κατασκευάζεται το πρώτο αυτοκίνητο που χρησιμοποιεί ως καύσιμο τη βενζίνη από τον Γερμανό μηχανολογο-μηχανικο Καρλ Φρήντριχ Μπεντς (Carl Friedrich Benz, 1844-1929).
– Το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για το πρώτο μηχανοκίνητο δίκυκλο δίνεται στον Γκότλιμπ Ντάιμλερ (Gottlieb Wilhelm Daimler, 1834-1900) για την κατασκευή ενός μηχανοκίνητου ξύλινου ποδηλάτου με δύο μικρές βοηθητικές ρόδες (ουσιαστικά πρόκειται για τρίτροχο).
– Ο Βρετανός ανθρωπολόγος Φράνσις Γκάλτον (Francis Galton, 1822-1911) αποδεικνύει ότι τα δακτυλικά αποτυπώματα είναι μοναδικά.
1887
– Εφευρίσκεται το πνευστό ελαστικό επίσωτρο (λάστιχο) από τον Βρετανό Τζων Ντάνλοπ (John Boyd Dunlop, 1840-1921).
1888
– Ο Γερμανός φυσικός Χάινριχ Ρούντολφ Χέρτς (Heinrich Rudolph Hertz, 1857-1894) ανιχνεύει τα ραδιοκύματα.
– Ο Αμερικανός εφευρέτης Τζωρτζ Ήστμαν (George Eastman, 1854-1932) κατασκευάζει μια φωτογραφική μηχανή που παίρνει εύκαμπτο φιλμ και ζυγίζει λιγότερο από ένα χιλιόγραμμο. Την ονομάζει Κοντακ.
1889
– Εγκαινιάζεται ο Πύργος του Άιφελ.
1891
– Η πρώτη δημόσια παρουσίαση του πρωτότυπου κινηματοσκοπίου από τον Έντισον.
– Οι Γάλλοι Έντουαρτ Μισ(ε)λέν (Édouard Michelin, 1859-1940) και Αντρέ Μισ(ε)λέν (André Jules Michelin, 1853-1931), επινοούν το αποσυναρμολογούμενο (για εύκολη αντικατάσταση, αν τρυπούσε) πνευστού επίσωτρου (λάστιχου), αρχικά τοποθετώντας το στα ποδήλατα και τέσσερα χρόνια μετά και στα αυτοκίνητα.
– Ο Τζεσι Ρενό (Jesse Wilford Reno, 1861-1947) κατασκευάζει τις πρώτες κυλιόμενες σκάλες.
1893
– Διατυπώνεται η θεωρία της ψυχανάλυσης από τους Αυστριακους γιατρους Γιόζεφ Μπρόυερ (Josef Breuer, 1842-1925) και Ζίγκμουντ Φρόυντ (Sigmund Freud, 1856-1939) στο βιβλίο τους «Περί του ψυχικού μηχανισμού των υστερικών φαινομένων».
1894
– Οι Γάλλοι αδελφοί Λυμιέρ: Λουί Ζαν (Louis Jean Lumière, 1864-1948) και Ωγκύστ Μαρί Λουί Νικολά (Auguste Marie Louis Nicolas Lumière, 1862-1954), παρουσιάζουν τον «κινηματογράφο» τους, ένα συνδυασμό κινηματογραφικής μηχανής λήψης και προβολής.
1895
– Ανακαλύπτονται οι ακτίνες Χ από τον Γερμανό φυσικό Βίλχελμ Κόνραντ Ραίντγκεν (Wilhelm Conrad Röntgen, 1845-1923). Το 1901 για αυτή του την ανακάλυψη θα τιμηθεί με το πρώτο βραβείο Νομπελ φυσικής.
– Οι Γερμανοί αδελφοί Max και Emil Skladanovsky είναι οι πρώτοι που προβάλουν δημόσια και με εισιτήριο κινούμενες φωτογραφίες στο Βερολίνο, για να ακολουθήσουν την ίδια χρονιά οι αδελφοί Lumiere στο Παρίσι.
– Με την δημοσιεύσει του έργου: «Οι κανόνες της κοινωνιολογικής μεθόδου», του Γάλλου φιλοσόφου και κοινωνιολόγου Εμίλ Ντυρκέμ (Émile Durkheim, 1858-1917) η Κοινωνιολογία αναγνωρίζεται ως επιστήμη.
1896
– Ο Γάλλος φυσικός Αντουάν Ανρί Μπεκερέλ (Antoine Henri Becquerel, 1852-1908) μελετώντας στα άλατα ουρανίου, τη σχέση ανάμεσα στον φωσφορισμό και στις ακτίνες Χ, ανακαλύπτει τυχαία την ραδιενέργεια.
1897
– Η Γαλλίδα χημικός γεννημένη στην Πολωνία και σύζυγος του Πιέρ Κιουρί, Μαρία Σκλοντόφσκα Κιουρί (Marie Skłodowska-Curie, 1867-1934) συνεχίζοντας τις μελέτες της ακτινοβολίας του θειικού κάλιο-ουρανυλίου, αμέσως μετά την ανακάλυψη της από τον Μπεκερέλ και χρησιμοποιώντας το φαινόμενο του πιεζοηλεκτρισμού που είχε ανακαλύψει ο σύζυγός της (βλ. 1880), αποδείχνει ότι η ακτινοβολία συσχετίζεται με το άτομο του ουρανίου.
– Οι ακτινοβολίες που εκπέμπονται από το ουράνιο δεν ανήκουν όλες σε ένα τύπο. Αυτή την διαφοροποίηση διατυπώνει για πρώτη φορά ο Βρετανός φυσικός Έρνεστ Ράδερφορντ (Ernest Rutherford, 1871-1937). Την ακτινοβολία με την μεγάλη μάζα και το θετικό φορτίο την ονομάζει αχτινοβολία α (άλφα) και την ακτινοβολία με την μικρή μάζα και το αρνητικό φορτίο, ακτινοβολία β (βήτα).
– Εφευρίσκεται ο παλμογράφος από τον Γερμανό φυσικό Κάρλ Φέρντιναντ Μπράουν (Karl Ferdinand Braun, 1850-1918).
– Εφευρίσκεται ο κινητήρας ντίζελ από τον Γερμανό εφευρέτη Ρούντολφ Ντίζελ (Rudolf Diesel, 1858-1913).
1898
– Ανακαλύπτονται το πολώνιο και το ράδιο από τους Μαρία και Πιέρ Κιουρί. Το πρώτο το ονόμασαν έτσι προς τιμην της πατρίδας της Μαρίας Σκλοντόφσκα Κιουρί, την Πολωνία, ενώ το δεύτερο, λόγω της έντονης ραδιενέργειας του. Για τις εργασίες τους σχετικά με την ραδιενέργεια, το ζεύγος Κιουρί τιμηθήκαν με το Βραβείο Νόμπελ φυσικής από κοινού με τον Μπεκερέλ (βλ. 1896) το 1903. Για τον εντοπισμό του πολωνίου και του ράδιου, η Μαρία Κιουρί έλαβε το Βραβείο Νόμπελ Χημείας το 1911 (ο σύζυγός της είχε πεθάνει).
– Κατασκευάζεται το πρώτο σύγχρονο υποβρύχιο.
Βιβλιογραφία
Ashton T., 2007. Η Βιομηχανική Επανάσταση. Αθήνα: Εκδόσεις Τόπος
Asimov I., 2011. Το Χρονικό των Επιστημονικών Ανακαλύψεων. E-book. Ηράκλειο: Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης
Davies, R., 2013. Ιστορία της Μεσαιωνικής Ευρώπης. E-book. Αθήνα: Εκδόσεις Κριτική
Ferguson N., 2012. Πολιτισμός. Αθήνα: Εκδόσεις Παπαδόπουλος
Landes D., 2005. Ο πλούτος και η φτώχεια των εθνών. Γιατί μερικά έθνη είναι τόσο πλούσια και μερικά τόσο φτωχά. Αθήνα: Εκδόσεις Λιβάνη
Tuma E., 2000. Ευρωπαϊκή Οικονομική Ιστορία. Από το δέκατο αιώνα εως σήμερα. Θεωρία και Ιστορία της Οικονομικής Μεταβολής. Αθήνα: Εκδόσεις Gutenberg